Romanza Appasionata

Od ponad 100 lat puzoniści całego świata wykonują dzieło znane jako Romanza Appasionata, które skomponował Carl Maria von Weber. Po raz pierwszy pracowałem nad tym utworem w latach siedemdziesiątych, podczas studiów pod kierunkiem pani profesor Magdaleny Zawadzkiej. Już wówczas wydawało mi się, że stylistycznie muzyka ta odbiega od znanych mi kompozycji Karola Marii Webera, ale po pierwsze, jako młody człowiek, mogłem być niedostatecznie osłuchany z muzyką Webera, a po drugie w tamtych latach dostęp do informacji, zwłaszcza pochodzących z zagranicy, był bardzo utrudniony. Dziś, w dobie komunikacji internetowej, przy odrobinie szczęścia można odpowiednią kwerendę przeprowadzić dość szybko.

Ponieważ ta kompozycja nie figuruje w żadnym spisie utworów Webera zwróciłem się do niemieckiej Akademii Nauki i Kultury WeGa z Moguncji przygotowującego kompletne wydanie dzieł wszystkich Carla Marii von Webera z okazji 200 rocznicy jego śmierci wroku 2026. We wstępnie sporządzonym spisie kompozycji tego autora nie figuruje żaden utwór na puzon z fortepianem, choć nie brakuje tam muzyki na instrumenty dęte, również blaszane. Na wysłane mailem zapytanie o Romans odpowiedział prof. dr Joachim Veit, etatowy pracownik tej instytucji.

Z jego listu wynika, że Romanza appassionata stanowi ciągle zagadkę dla badaczy. Ustalono, że po raz pierwszy dzieło zostało wydane jako Romanza appassionate für Euphonion, a później pojawiły się wersje w różnej obsadzie instrumentu solowego- na puzon, fagot i wiolonczelę. Dotychczas nie udało się znaleźć żadnej wzmianki świadczącej o tym, że jest to rzeczywiście kompozycja Webera. Nie udało się też odtworzyć całej historii wydań tego utworu. Po raz pierwszy pojawił się on w wydawnictwie Hofmeister w roku 1890 (64 lata po śmierci Webera!), a niedługo potem w wydawnictwie Louis Hertel w Hanowerze.

Powyższe informacje mogą wydać się nieco szokujące dla środowiska puzonistów, przywiązanych do autorstwa Carla Marii von Webera. Wśród dzieł na puzon niewiele jest kompozycji napisanych przez kompozytorów o tak znanych nazwiskach. Przykrość pogłębia fakt, że utwór nie był oryginalnie przeznaczony na puzon; jest właściwie transkrypcją kompozycji przeznaczonej do wykonania na saxhornie barytonowym. Jeśli rzeczywiście nie uda się odnaleźć w historii wcześniejszych śladów Romanza appassionata, trzeba będzie pogodzić się z przedstawionymi powyżej informacjami. Rodzina instrumentów zwana saxhornami, a mieści się też tutaj euphonium i euphonion, zaczęła powstawać dopiero kilkanaście lat po śmierci Webera, w pracowniach Adolphe Sax’a w Paryżu i Johanna Gottfrieda Moritz’a w Berlinie i Ferdinand Sommer’a w Weimarze – w roku 1843.

Można snuć przypuszczenia, że utwór powstał w środowisku operującym językiem angielskim, w przeciwnym wypadku spodziewać można by się raczej określenia na przykład tenortuba, tenorhorn zamiast euphonion. Prawdopodobnie kompozycja została podpisana znanym nazwiskiem w celach komercyjnych. Bardzo możliwe, że nigdy nie dowiemy się, kto napisał to urocze dziełko. Ten brak nie odbiera utworowi urody; parafrazując- powiedzmy: „Ten, kto to napisał, jest Weberem!”.

A zupełnie przy okazji warto przypomnieć wkład Webera w organizację dzisiejszego życia muzycznego. Jako 18-letni młody człowiek został szefem opery we Wrocławiu, wprowadzając istotne zmiany w pracy zespołu, będące do dziś podstawą systemu pracy w operze. Były to oddzielne próby orkiestry bez śpiewaków, próby wokalne bez orkiestry, „siedzące” próby orkiestry ze śpiewakami bez akcji scenicznej, a także próby generalne. Jak można się domyślać, nie wszystkim spodobały się zmiany wprowadzone przez młokosa. Po dwóch latach pracy, z powodu niechętnych nowościom starszych muzyków, poczuł się zmuszony do rezygnacji ze stanowiska. Związał się wówczas z rodziną książąt Wirtemberskich i na pół roku został kapelmistrzem na dworze księcia Eugeniusza Wirtemberskiego (Herzogs Eugen von Württemberg), w miejscowości Carlsruhe na Opolszczyźnie (dziś miejscowość ta nazywa się Pokój).

Uwaga: Przeglądając stronę akceptujesz naszą Politykę Prywatności BRASSerwis.pl 2001 - 2017 Wszystkie prawa zastrzeżone.

lub

Zaloguj się używając swojego loginu i hasła

Nie pamiętasz hasła ?